کسانی که پیش بینی می کنند بازار روند نزولی خواهد داشت سهام را از فردی قرض گرفته و در بازار به فروش می رسانند. چنانچه پیش بینی شان صحیح باشد سود خواهند کرد. یکی از کارکردهای اصلی آن کمک به نقد شوندگی بازار است. از سویی دو کارکرد دیگر نیز دارد که بهره بردن از سود هنگام کاهش قیمت ها و از سویی ابزاری برای پوشش ریسک نیز تلقی می شود.

بورس 24: علی صحرایی مدیرعامل شرکت بورس در آیین رونمایی از ساز و کار فروش تعهدی که صبح امروز در شرکت بورس تهران برگزار شد گفت: ساز و کار فروش تعهدی در راستای سلسله ابزارهای نوینی وارد بازار خواهد شد که از سال های گذشته ورود این ابزارها به بازار سهام ما آغاز شده است. سال گذشته سبد آتی سهام را راه اندازی کرده و امسال نیز فروش تعهدی صورت خواهد پذیرفت تا جعبه ابزار کلاسیک بازار سرمایه کامل شود. این ساز و کار در سایر کشورها فروش استقراضی نامیده شده و در اغلب بورس ها مورد استفاده قرار می گیرد. در سال 2018 معادل 16 درصد معاملات بورس شنژن از طریق این ساز و کار انجام شده است.

او در ادامه تصریح کرد: تفاوتی که فروش تعهدی در ایران با سایر کشورها دارد این است که دارایی مالی را نگه داشته و از افزایش قیمت سهامدار منتفع می شود. در این مورد کسانی که پیش بینی می کنند بازار روند نزولی خواهد داشت سهام را از فردی قرض گرفته و در بازار به فروش می رسانند. چنانچه پیش بینی شان صحیح باشد سود خواهند کرد. یکی از کارکردهای اصلی آن کمک به نقد شوندگی بازار است. از سویی دو کارکرد دیگر نیز دارد که بهره بردن از سود هنگام کاهش قیمت ها و از سویی ابزاری برای پوشش ریسک نیز تلقی می شود.

مدیرعامل شرکت بورس تهران در آیین رونمایی از ساز و کار فروش تعهدی عنوان کرد: این ساز و کار را با پنج نماد در بورس و سه نماد در فرابورس آغاز خواهیم کرد. در این راستا محدودیت های اساسی را انتخاب کرده ایم در صورتی که نماد معاملاتی نسبت به روزگذشته خود سه درصد افت داشته باشد مکانیسم فروش تعهدی متوقف خواهد شد. از سویی چنانچه شاخص کل 2درصد و شاخص هم وزن 1.5 درصد افت داشته باشد این ساز و کار متوقف خواهد شد.

در ادامه حسن امیری معاون نظارت بر بورس های سازمان بورس در خصوص ساز و کار فروش تعهدی گفت: خوشحالیم که امروز رونمایی از این ابزار اتفاق افتاد. می توانیم امیدوار باشیم که پس از این نقدشوندگی بازار بهبود پیدا کند. همواره در سازمان بورس دو کارکرد اساسی را مد نظر داشته ایم در درجه اول شفافیت و در درجه دوم نقدشوندگی بوده است. در خصوص ایجاد شفافیت اقدامات خوبی صورت گرفته است. به طوری که بر اساس رصد شاخص ها می بینیم که شرکت ها بهتر از روزهای گذشته اطلاع رسانی می کنند. ما از لحاظ شاخص مربوط به عدم ارائه اطلاعات نسبت به دو سال گذشته روند بسیار خوبی را داشته ایم. در خصوص ایجاد شفافیت هیچ حد و مرزی را قائل نیستیم.
حسن امیری در ادامه تصریح کرد: در سال آینده بر ارائه اطلاعات در زمان سریع تر تمرکز خواهیم کرد. در حقیقت گزارش های ارائه شده از سوی شرکت ها هم باید از کیفیت برخوردار بوده و هم اینکه به موقع ارائه شوند. در رابطه با نقدشوندگی بازار، روند نقد شوندگی بازار روند بسیار خوبی بوده و شاهد توقف های طولانی مدت نبوده ایم. ورود ابزارهای مختلف به نقد شوندگی بازار کمک قابل توجهی خواهند کرد. ساز و کار فروش تعهدی با این نگاه و هدف راه اندازی شده که فعالان بازار یا ساز و کار آن آشنا شوند. در همین راستا باید دوره های آموزشی نیز برای افراد برگزار شود. 
او در توصیه ای به سهامداران تازه وارد به این بازار گفت: با توجه به شرایط بازار و نقدینگی که در حال وارد شدن به آن است به سهامدارن توصیه می کنیم که با تحلیل وارد این بازار شوند، چنانچه فرصت و دانش کافی ندارند از طریق صندوق های سرمایه گذاری وارد شوند. به هیچ وجه تک سهم نباشند و به شایعات نیز توجهی نداشته باشند. از سویی شرکت ها و سهامداران عمده باید از این فرصت استفاده کرده و افزایش سرمایه را سرلوحه کار خود قرار دهند. توصیه ما این است که با استفاده از ابزارهای موجود شرکت ها مجددا عرضه اولیه داشته باشند. البته برخی از سهامدارن عمده و شرکت ها نگران از دست دادن کرسی های خود هستند اما با استفاده از ابزارهایی می توان این نگرانی ها را برطرف کرد.

همچنین امیر هامونی از دیگر سخنرانان آیین رونمایی از ساز و کار فروش تعهدی در شرکت بورس تهران بود: ساز و کار فروش تعهدی بازار را دوطرفه خواهد کرد و موجب تبدیل بازار، به یک بازار حرفه ای می شود. در بورس های کشورهای اسلامی این ابزار به سختی تصویب و معامله می شود به این دلیل که در کشورهای اسلامی پذیرفته نیست که دارایی نداشته به فروش برسد به این دلیل که دارایی منفی ایجاد می کند .
هامونی اظهار کرد: در مباحث توسعه اقتصادی دارایی منفی وجود ندارد در حالی که، هنگام فروش استقراضی ( short selling) دارایی منفی ایجاد می کنیم و آن را به فروش می رسانیم اما در این میان ابتکاری که کمیته فقهی سازمان بورس در بحث طراحی این ابزار داشته است نه تنها در کنار فروش تعهدی از ابزار قرض و بدهی (لندینگ و باروئینگ) ایجاد شده استفاده می شود بلکه قرض گیری سهام در قالب عقد وکالت صورت می پذیرد.
مدیرعامل فرابورس ایران ادامه داد: به این ترتیب سهامداری فکر می کند بازار منفی می شود و در نظر دارد سهم خاصی را به فروش برساند لذا از کسی که سهم را در اختیار دارد این دارایی را قرض می گیرد و به عنوان وکیل در بازار به فروش می رساند .
هامونی گفت: این مکانیزم در کمتر جایی از دنیا استفاده شده است .در واقع این دارایی است که به فروش می رسد و مالکیت آن متعلق به فرد دیگری است و آن را قرض می گیریم و در بازار می فروشیم و دوباره در بازار می خریم و به جای اصلی باز می گردانیم .این ابتکار جای تشکر دارد و باید این ابزارهایی را که کمیته فقهی در راستای جهانی سازی بازار سرمایه طراحی می کند، ابزارهای تمدن ساز نامید.
وی ادامه داد: یکی از ویژگی های دستورالعمل فروش تعهدی این است که کلیه اوراق بهادار را شامل می شود و فقط مختص به سهام نیست ما در اوراق صکوک و اسناد خزانه اسلامی نیز می توانیم از این ابزار استفاده کنیم .حتی صندوق های بادرآمد ثابت  نیز می توانند از این ابزار استفاده کنند.  
او در پایان گفت: تنها هشداری که در خصوص استفاده از این بازار باید اعلام کنم این است که فقط سرمایه گذاران حرفه ای و متخصص، که دانش مالی و سرمایه گذاری دارند از این ابزار استفاده کنند و تازه واردها برای کاهش ریسک پرتفوی خود فقط از صندوق های سرمایه گذاری و شرکت های مشاور سرمایه گذاری بهره ببرند.