سهم بودجه در نفت؛ صفر! دولت در لایحه بودجه سال ۹۹ کل کشور که بزودی تقدیم مجلس می‌ شود، سهم نفت را...

بورس 24: دولت در لایحه بودجه سال ۹۹ کل کشور که بزودی تقدیم مجلس می‌شود، سهم نفت در بودجه جاری را به صفر رسانده و بودجه وزارت نفت را از ذیل بودجه شرکت ملی نفت خارج کرده است. 

سازمان برنامه و بودجه در راستای اجرای منویات رهبر انقلاب و همچنین اقتضائات ناشی از تحریم‌ها، اصلاحات ساختاری بودجه کل کشور را در دستور کار قرار داد و این اصلاحات در لایحه بودجه سال ۹۹ کل کشور که بزودی توسط دولت تقدیم مجلس شورای اسلامیخواهد شد، بازتاب یافته است.

از جمله مهم ترین اقدامات اصلاحی می توان به صفر شدن سهم درآمدهای نفتی در بودجه جاری و خارج شدن بودجه وزارت نفت از ذیل شرکت ملی نفت و تخصیص ردیف بودجه جداگانه برای این وزارتخانه اشاره کرد.

در گزارشی که پیش روی شماست مهمترین رویکردهای اصلاحی در بخش بودجه جاری و عمرانی سال ۹۹ کل کشور مورد اشاره قرار گرفته است.

۱- برنامهم حوری به جای دستگاه محوری و ردیف محوری

در لایحه بودجه سال ۹۹ کل کشور مبنای تخصیص بودجه به دستگاهها که تاکنون دستگاه و ردیف محور بوده، برنامه است. براین اساس دستگاههای اجرایی بر مبنای برنامه هایی که در دستور کار اجرا دارند، بودجه دریافت می کنند.

به گفته مسئولان سازمان برنامه و بودجه، ردیف حقوق و دستمزد کارکنان فعلا و در لایحه بودجه سال ۹۹ از این رویکرد مستثنی است.

۲- تدوین سند اجرایی برنامه 

تمام دستگاههای سیاست گذار (وزارتخانه‌ها و ...) برنامه هایی که در سال ۹۹ در دستور کار اجرا و پیگیری دارند( و در لایحه بودجه مبنای تخصیص بودجه قرار گرفته است) را همراه با دستگاه مجری این برنامه بهسازمان برنامه و بودجه اعلام کرده و برای هر برنامه، یک سند اجرایی سه جانبه بین دستگاه سیاست گذار، سازمان برنامه و دستگاه مجری به امضا رسیده است.

در این سند اجرایی، جزئیات و بودجه مورد نیاز و نحوه اجرای هر برنامه و تکالیف دستگاه مجری مشخص شده است.

ایناقدام موجب می شود تا پس از لایحه بودجه در مجلس ، بلافاصله پس از ابلاغ آن از سوی دولت، دستگاههای اجرایی بتوانند بدون اتلاف زمان برای تبادل موافقتنامه با سازمان برنامه، نسبت به آغاز اجرای برنامه های خود اقدام کنند.

در اهمیت این رویکرد باید گفت که در سال جاری هنوز بسیاری از موافقتنامه های بودجه سال ۹۸ کل کشور بین دستگاهها و سازمان برنامه به امضا نرسیده و معمولا به رویه هر سال، امضای بسیاری از موافقتنامه ها به پایان سال موکول می شود و سازمان برنامه علیرغم تبادل موافقتنامه و تخصیص بودجه، امکان نظارت بر عملکرد دستگاهها را پیدا نمی کند.

با رویکرد تازه، دستگاههای اجرایی می توانند اجرای برنامه های خود را در ابتدای سال ۹۹ و بلافاصله پس از ابلاغ لایحه بودجه آغاز کنند و سازمان برنامه امکان می یابد تا متناسب با پیشرفت هر برنامه در دستگاه مربوطه، نسبت به تداوم تخصیص بودجه به آن برنامه اقدام کند.

۳- بودجه دو سالانه است

طبق قانون بودجه کل کشور باید بصورت سالانه تدوین ، تصویب و اجرا شود. لایحه بودجه سال ۹۹ با ملحوظ داشتن این ملاحظه قانونی، چشم اندازی دو ساله مدنظر دارد تا هزینه های جاری و عمرانی با تدبیر بیشتری صورت گرفته و منابع بصورت موثر و کارآمدتری مدیریت شود.

یک مقام مسئول در سازمان برنامه و بودجه در این زمینه گفت که این سازمان تلاش خواهد کرددر تدوین برنامه هفتم توسعه کشور، تدوین بودجه سالانه با رویکرد ۵ ساله گنجانده شود.

۴- بازبینی هزینه‌ ها

مسئولان سازمانبرنامه و بودجه می گویند مهمترین و سخت ترین اقدام اصلاحی در تدوین لایحه بودجه سال ۹۹ کل کشور، بازبینی هزینه دستگاهها بوده است. براین اساس، دفاتر تخصصی سازمان برنامه و بودجه مامور شدند درباره برنامه هاو هزینه‌های اعلامی از سوی هر دستگاه سیاست گذار که بالاتر به آن اشاره شد)، به سه سوال پاسخ دهند: ۱- این برنامه برای کشورلازم است یا خیر؟ ۲- این برنامه قابل ادغام با سایر برنامه ها هست یا خیر؟ ۳- این برنامه قابل واگذاری به بخش خصوصی هست یا خیر؟

لازم به ذکر است هزینه ها شامل دو بخش است؛ هزینه هایی که در لوایح بودجه سالانه انعکاس می یابد ؛ و هزینه هایی که فراتر از لایحه ایجاد می شود.

به گفته مسئولان سازمان برنامه، در لایحه بودجه سال ۹۹ کل کشور، تمام هزینه هایی که در لایحه بودجه انعکاس می یابد مورد بازبینی قرار گرفته تا به حداقل برسد. اما در مورد هزینه هایی که خارج از لایحه بودجه و در بودجه انعکاس ندارد، اقدامات دیگری در دستور کار دولت است.

از جمله مواردی که قرار است در این راستا خارج از لایحه پیگیری شود، سهم دولت از درآمدهای شرکت ملی نفت است که بر همین اساسبرای نخستین بار، در لایحه بودجه سال ۹۹ کل کشور وزارت نفت دارای ردیف بودجه اختصاصی شده و بودجه آن از ذیل شرکت ملی نفت خارج شده است.

۵- تسری بودجه به کل حاکمیت

دولت بدنبال آن است که علاوه بر رصد دخل و خرج زیرمجموعه های خود، نمایی از وضعیت بودجه کل نهادهای عمومیرا در اختیار بگیرد.

ایجاد شفافیت، کاهش ریسک مخاطرات ناشی از ضعف عملکرد این نهادها که ممکن استزمانی بر دوش دولت بیفتد، و همسوسازی فعالیتها ، کاهش موازی کاری و ایجاد هم افزایی از جمله استدلال های دولت برای تسری بودجه به کل حاکمیت است.

۶- تمرکززدایی و پررنگ شدن نقش استانها / ذینفع شدن استانها در درآمدهای مالیاتی و گمرکی

در لایحه بودجه سال ۹۹ کل کشور با تمرکززدایی، نقشاستانها در اجرای پروژه های عمرانی افزایش یافته است.

پروژه های عمرانی کشور سه دسته هستند: پروژه های ملی، پروژه های استانی، و پروژه های ملی - استانی

در رویکرد اصلاحی بودجه سال ۹۹، پروژه هایی که استدلالی قوی برای ملی بودن آنها وجود نداشته بعنوان پروزه استانی تعریف شده است و براین اساس تعداد زیادی از پروژه های ملی و پروژه های ملی-استانی ذیل پروژه های استانی قرار گرفته اند.

علاوه بر این، سازمان برنامه تلاش دارد در برخی از موارد درآمدزا مانند مالیات، گمرک و ... برای استانها براساس یک نظام تشویقی، سهمی در نظر بگیرد.

منبع: مهر