نمایندگان مجلس شورای اسلامی، سازمان امور مالیاتی را موظف کردند که سامانه مودیان را راه اندازی کند و همچنین خرده فروشی‌ها و واحدهای صنفی را مکلف به استفاده از پایانه فروشگاهی کردند.

بورس 24: نمایندگان در ادامه جلسه علنی امروز - یکشنبه - مجلس موادی از لایحه پایانه‌های فروشگاهی و سامانه مودیان را تصویب کردند.

نمایندگان مجلس در ماده 2 این لایحه تصویب کردند: تمامی صاحبان مشاغل صنفی و غیرصنفی و اشخاص حقوقی و شرکت‌های معتمد ارائه کننده خدمات مالیاتی مکلفند به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی مقرر می‌کند نسبت به ثبت نام در سامانه مؤدیان اقدام کنند.

بر اساس این ماده، خرده فروشی‌ها و واحدهای صنفی که مستقیما با مصرف کننده نهایی ارتباط دارند علاوه بر عضویت در سامانه مؤدیان موظف به استفاده از پایانه فروشگاهی هستند. استفاده از پایانه فروشگاهی برای مؤدیانی که مستقیما با مصرف کننده نهایی ارتباط ندارند الزامی نیست اما مؤدیان مزبور موظفند کلیه صورت حساب‌های خود را به ترتیبی که سازمان امور مالیاتی مقرر می‌کند، از طریق سامانه مؤدیان صادر کنند.

نمایندگان با تصویب ماده‌ 3 این لایحه سازمان امور مالیاتی را موظف کردند حداکثر ظرف 15 ماه از تاریخ لازم الاجرا شدن این قانون، سامانه مودیان را راه اندازی و امکان ثبت نام مودیان در سامانه و صدور صورتحساب الکترونیکی از طریق سامانه مزبور فراهم کنند.

بر اساس تبصره یک این ماده، سامانه مودیان باید به گونه‌ای طراحی شود که امکان پاسخگویی به استعلامات الکترونیکی در خصوص اعتبارسنجی مودیان و اخذ و ارائه استعلام های لازم به دستگاه‌های اجرایی را از طریق بسترهای یکپارچه دولت اعم از سامانه دولت همراه و مرکز ملی تبادلات اطلاعات موضوع تبصره 2 ماده 67 قانون برنامه پنجساله ششم توسعه، فراهم کند. همچنین سامانه مودیان باید قابلیت فراخوان و تبادل اطلاعات از طریق مرکز ملی تبادلات اطلاعات را داشته باشد.

در تبصره 2 این ماده نیز مقرر شد: سه ماه پس از انقضای مهلت مذکور در این ماده فقط صورت حساب‌های الکترونیکی که از طریق سامانه مودیان صادر شده باشد، از سوی سازمان معتبر شناخته شده، و مبنای محاسبه اعتبار مالیاتی برای مودیان خواهد بود.

براساس تبصره 3 این ماده، پایانه فروشگاهی، حافظه مالیاتی و تجهیزات سخت افزاری و نرم افزاری که مودیان به وسیله آنها مبادرت به صدور صورتحساب الکترونیکی می‌کنند، دارای استانداردهای نرم افزاری و سخت افزاری باشد. استانداردهای مربوط، شرایط دسترسی و تبادل داده توسط کارگروه راهبری سامانه مودیان تعیین می‌شود.

با تصویب نمایندگان در ماده 5 این لایحه، فرآیند کلی ثبت معاملات و محاسبه مالیات بر ارزش افزوده در سامانه مؤدیان به صورت زیر است:

بر این اساس، صورتحساب الکترونیکی، توسط فروشنده از طریق سامانه مؤدیان صادر می شود. در مورد مؤدیانی که مستقیما با مصرف کننده نهایی ارتباط دارند، عملیات ثبت فروش و صدور صورتحساب الکترونیکی، توسط پایانه فروشگاهی انجام میشود.

بر اساس این ماده، در صورتی که خریدار، مصرف کننده نهایی نبوده و خود عضو سامانه مؤدیان باشد، صورتحساب الکترونیکی صادر شده توسط فروشنده، به صورت خودکار به کارپوشه وی در سامانه مؤدیان منتقل می شود و به عنوان اعتبار مالیاتی برای او منظور می‌گردد.

طبق تبصره این ماده مؤدیان مالیاتی مکلفند ظرف مدت 30 روز از تاریخ درج صورتحساب الکترونیکی در کارپوشه مؤدیان نسبت به اعلام پذیرش یا عدم پذیرش این صورتحساب ها اقدام کنند. عدم اظهارنظر ظرف مدت مذکور به منزله تأیید صورتحساب مربوط است.

همچنین در پایان هر دوره، بدهی مالیات بر ارزش افزوده مؤدی، که عبارت است از مابه التفاوت مالیات فروش و مالیات خرید (اعتبار مالیاتی) وی در طول دوره، طبق مقررات توسط سامانه محاسبه می‌شود.

در صورتی که مالیات فروش مؤدی بیشتر از مالیات خرید( اعتبار مالیاتی) وی باشد، مؤدی موظف است مابه التفاوت را به ترتیبی که سازمان مقرر می کند، به حساب سازمان واریز کند. متقابلا، در صورتی که مالیات فروش مؤدی کمتر از مالیات خرید (اعتبار مالیاتی) وی باشد، سازمان موظف است مابه التفاوت را به مؤدی مسترد نماید.

نمایندگان مقرر کردند: پس از اتمام مواعید مقرر در این ماده مأموران مالیاتی جز در مواردی که در این قانون اجازه داده شده نباید در تشخیص بدهی مالیات بر ارزش افزوده اشخاص مشمول دخالت کنند.

بر اساس بندی از این ماده، به منظور تکمیل اطلاعات سازمان در خصوص مودیانی که عضو سازمان مودیان نبوده یا بدون صدور صورتحساب الکترونیکی اقدام به فروش می‌کنند سامانه مودیان باید به گونه‌ای طراحی شود که مودی بتواند خریدهای خود را که فروشنده برای آن صورتحساب الکترونیکی صادر نکرده است به سازمان اطلاع دهد.

نمایندگان در تبصره این ماده، گمرک جمهوری اسلامی ایران را موظف کردند امکان انتقال الکترونیک را بر خط اطلاعات مالیات بر ارزش افزوده پرداخت شده توسط واردکنندگان را به سامانه مودیان از طریق مرکز ملی تبادل اطلاعات فراهم کند.

نمابنده در ماده 6 این لایحه مقرر کردند: جمع صورتحساب‌های الکترونیکی صادره توسط هر مودی در دوره مالیاتی نمی‌تواند بیشتر از 3 برابر فروش اظهار شده وی در دوره مشابه سال قبل که مالیات آن به سازمان پرداخت شده یا ترتیب پرداخت آن داده شده است، باشد.

بر اساس این ماده، صدور صورتحساب الکترونیکی بیش از حد مذکور منوط به موافقت سازمان امور مالیاتی است، در خصوص واحدهای جدید التأسیس یا واحدهایی که فاقد سابقه مالیاتی هستند مطابق آیین‌نامه‌ای که توسط سازمان تهیه و به تأیید وزیر امور اقتصاد و دارایی می رسد عمل خواهد شد.

آیین‌نامه مذکور باید به گونه‌ای تنظیم شود که راه‌اندازی کسب و کارهای جدید با مشکل مواجه نشده و در عین حال مانع شکل‌گیری مودیان صوری در نظام مالیاتی کشور شود

نمایندگان در ماده 7 این لایحه نیز تصویب کردند: صورتحساب‌های الکترونیکی ثبت شده در سامانه مودیان به منزله ثبت آنها در سامانه فهرست معاملات موضوع ماده (169) قانون مالیات‌های مستقیم است و فروشنده و خریدار تکلیف اضافه در این مورد نخواهند داشت.

بر اساس ماده 8 این لایحه، کلیه مودیانی که از ثبت‌نام در سامانه مودیان خودداری کنند و نیز خرده فروشی‌ها و واحدهای صنفی که مستقیما با مصرف‌کننده نهایی ارتباط دارند در صورتی که از پایانه فروشگاهی استفاده نکنند مشمول امتیاز مذکور در ماده(4) نیستند. سازمان موظف است معادل مالیات متعلق به فروش مودیان موضوع این ماده را به هر طریق ممکن از جمله مراجعه به محل‌های فعالیت و رسیدگی به دفاتر، اسناد و مدارک آنان (اعم از فیزیکی و الکترونیکی) یا هرگونه مدارک و قرائنی که به دست می‌آورد، تعیین و مطالبه کند.

بر اساس این ماده، در تعیین مالیات متعلق به این مودیان هیچ‌گونه اعتبار مالیاتی برای خرید‌های آنان منظور نخواهد شد. مودیان مذبور در صورت اعتراض به میزان فروش اعلام شده توسط سازمان می‌توانند به ارائه اسناد و مدارک مثبته به مراجع دادرسی مالیاتی مراجعه کنند.

نمایندگان در تبصره این ماده تصویب کردند: در صورتی که مودی موضوع این ماده قبل یا حین دادرسی به عضویت سامانه مودیان درآید سازمان موظف است اعتبار مالیاتی وی را مطابق اعلام سامانه مودیان پذیرفته و از بدهی مالیاتی او کسر کند.

نمایندگان در ماده 9 این لایحه مقرر کردند: در صورتی که سازمان مدعی باشد که مودی برخی از فعالیت ها و یا معالمات خود را کتمان کرده یا از صدور صورت حساب های خود از طریق سامانه مودیان خودداری کرده، یا در ثبت قیمت یا مقدار فروش مرتکب کم اظهاری یا بیش اظهاری شده است سازمان موظف است موارد تخلف مودی را از طریق سامانه مودیان به اطلاع وی برساند در صورتی که مودی وارد مزبور را پذیرفته و آن ها در کار پوشه خود در سامانه مودیان قبت یا اصلاح کند صرفا مشمول جرائم موضوع ماده 23 این قانون می شود.

نمایندگان در ماده 1 این لایحه، اصطلاحات به کار رفته در لایحه پایانه های فروشگاهی را تعریف کردند که بر این اساس، پایانه فروشگاهی به معنای رایانه، دستگاه کارت خوان بانکی(POS ) به معنای درگاه پرداخت الکترونیکی یا هر وسیله دیگری که امکان اتصال به شبکه‌های الکترونیکی پرداخت رسمی کشور و سامانه مؤدیان را داشته و از قابلیت صدور صورتحساب الکترونیکی برخوردار باشد تعریف شده است.

همچنین سامانه مؤدیان به معنای سامانه ای است تحت مدیریت سازمان امور مالیاتی، که در آن به هر مودی کارپوشه ویژه‌ای اختصاص یافته و تبادل اطلاعات اطلاعات میان مؤدیان و سازمان منحصرا از طریق آن کارپوشه انجام می شود. مؤدیان می توانند با استفاده از هرگونه سخت افزاری یا نرم افزار اعم از رایانه شخصی، پایانه فروشگاهی، سامانه های ابری یا هر وسیله دیگری که حافظه مالیاتی به آن متصل شده باشد، به سامانه مؤدیان متصل شوند.

براساس این مصوبه مرجع نهایی ثبت، صدور و استعلام صورتحساب الکترونیکی، سامانه مؤدیان است .مرجع نهایی ثبت صدور و استعلام صورتحساب الکترونیکی، سامانه مودیان است. فعالیت های این سامانه می تواند از طریق شرکتهای معتمد ارائه کننده خدمات مالیاتی انجام شود تعریف شده است.

در این لایحه حافظه مالیاتی به معنای نوعی حافظه الکترونیکی است که برای ثبت و نگهداری اطلاعات مندرج در صورتحساب های الکترونیکی و انتقال آن به سامانه مؤدیان مورد استفاده قرار می گیرد، تعریف شده است، حافظه مالیاتی می تواند به شکل سخت افزاری یا نرم افزاری باشد،

طبق این مصوبه حافظه مالیاتی تحت نظارت سازمان، توسط مؤدی برای ثبت صورت حساب الکترونیکی مورد استفاده قرار می گیرد. هر حافظه مالیاتی باید دارای شناسه یکتا باشد، شناسه مالیاتی حافظه مالیاتی توسط سازمان داده می‌شود.

همچنین بر اساس این ماده، صورتحساب الکترونیکی به معنای صورتحسابی است دارای شماره منحصر به فرد مالیاتی که اطلاعات مندرج در آن، در حافظه مالیاتی فروشنده ذخیره می‌گردد. مشخصات و اقلام اطلاعاتی صورتحساب الکترونیکی، متناسب با نوع کسب و کار توسط سازمان تعیین و اعلام می شود، تعریف شده است، در مواردی که از دستگاه کارتخوان بانکی یا درگاه پرداخت الکترونیکی به عنوان پایانه فروشگاهی استفاده می شود، رسید یا گزارش الکترونیکی پرداخت خرید صادره، در حکم صورتحساب الکترونیکی است.

در این لایحه اشخاص مشمول (مؤدیان) به معنای کلیه صاحبان مشاغل (صنفی و غیرصنفی) و اشخاص حقوقی موضوع فصول چهارم و پنجم باب سوم قانون مالیات‌های مستقیم مصوب 3 اسفند 1366 با اصلاحات و الحاقات بعدی آن، مشمول این قانون هستند، تعریف شده، در این قانون هرگاه از واژه مؤدی استفاده می‌شود، مراد، اشخاص مشمول است؛ مگر خلاف آن تصریح شده باشد.

همچنین بر اساس این ماده، شرکت های معتمد ارائه کننده خدمات مالیاتی به معنای اشخاص حقوقی دارای پروانه هستند که حسب ضوابط و دستورالعمل‌های ابلاغی سازمان، نسبت به ارائه مشاوره و آموزش‌های لازم به مؤدیان، نصب و پشتیبانی تجهیزات مورد نیاز برای ارائه خدمات مالیاتی، از قبیل خدمات مربوط به صدور صورتحساب الکترونیکی و سایر امور غیر حاکمیتی (به تشخیص سازمان) با سازمان همکاری می کنند تعریف شده است.

بر این اساس، کارگروه راهبری سامانه مؤدیان به معنای به منظور سیاست گذاری و ایجاد هماهنگی بین نهادهای ذیربط و نیز تدوین استانداردهای تبادل اطلاعات، در چهارچوب ملی تعامل‌پذیری اطلاعات، کارگروهی با حضور نمایندگان تام‌الاختیار سازمان و وزارتخانه‌های ارتباطات و فناوری اطلاعات، صنعت، معدن و تجارت، اطلاعات و بانک مرکزی تشکیل می شود، تعریف شده است، کارگروه راهبری سامانه مؤدیان به ریاست رییس سازمان تشکیل می شود.

ماده 4 این لایحه فعلا مراعا باقی ماند تا مابقی مواد این لایحه بررسی و سپس در مورد آن تصمیم گیری شود.

منبع: ایرنا