همه گیری کرونا بار دیگر گریبان اقتصادهای توسعه یافته و نوظهور را گرفته و اکنون که در آستانه دو فصل پاییز و زمستان هستیم نگرانی درباره آنچه در بازار مواد خام رخ خواهد داد شدت پیدا کرده است. به باور بسیاری از تحلیلگران، فعالان بازار ..

بورس 24: عملکرد هفتگی بازار نفت مثبت است زیرا در روزهای اخیر تمرکز بر تقاضا جای خود را به تمرکز بر عرضه داده و کاهش عرضه در آمریکا تحت تاثیر طوفان سالی سبب شده قیمت نفت بالا رود. ابتدای هفته جاری، قیمت نفت برنت زیر ۴۰ دلار در هر بشکه قرار داشت اما امروز به محدوده ۴۳ دلار رسیده است. به باور تحلیلگران، این طوفان یک عامل زودگذر است و وضعیت بازار بزودی به حالتی که قبل از آن وجود داشت باز می گردد یعنی تحت تاثیر عوامل پایدار قرار خواهد گرفت.

در چند ماه گذشته تا دو هفته پیش، قیمت نفت به آهستگی رشد کرد. در هفته جاری انتشار خبر کاهش ذخیره نفت و بنزین در آمریکا و کاهش تولید نفت در خلیج مکزیک به افزایش قیمت ها کمک کرده است. صرف نظر از این گونه رویدادها، پرسش فعالان بازار نفت این است که عملکرد بازار در هفته‌ها و ماه‌های آینده چگونه خواهد بود؟ برای پاسخ دادن به این سوال ضروری است به علل افت و خیزهای بازار در ماه‌های گذشته توجه کنیم.

بحران همه‌گیری کرونا سب شد در ۴ ماه نخست سال قیمت‌ها کاهش یابد. اقتصادها با هدف جلوگیری از شیوع کرونا تعطیل شدند اما عرضه ادامه پیدا کرده بود در نتیجه بازار دچار عدم تعادل شد. ماه آوریل اوپک پلاس به این نتیجه رسید که برای نجات بازار چاره‌ای جز کاستن از عرضه به میزان قابل ملاحظه وجود ندارد در نتیجه اعضای این ائتلاف بر سر کاهش 9.7 میلیون بشکه ای عرضه به توافق رسیدند.

اجرای این برنامه به تعادل بازار و رشد قیمت‌ها کمک کرده اما دو هفته پیش، همزمان با افزایش ذخیره نفت آمریکا و نگرانی درباره رشد نکردن تقاضا برای بنزین به دلیل پایان فصل مسافرت ها در این کشور، قیمت ها کاهش یافت. همچنین در آن دوران عربستان قیمت نفت صادراتی خود به کشورهای آسیایی را کاهش داد و این نشانه ای بسیار نگران کننده از کاهش تقاضا است. قیمت نفت برنت به زیر 40 دلار رسید.

در ماه های آینده آنچه بیش از هر چیز بر قیمت ها اثر خواهد گذاشت میزان مصرف است. برای پیش بینی وضعیت مصرف نفت در آینده باید دید چه وقت شرایط اقتصادی جهان بهتر خواهد شد و عاملی که بر شرایط اقتصادی اثر مستقیم دارد روند بحران کرونا است. گزارش‌هایی که از وضعیت شیوع کرونا در اروپا و آمریکا منتشر شده نشان می دهد بار دیگر موارد جدید ابتلا به این ویروس در حال افزایش است و ضروری است در برخی مناطق فعالیت‌های اقتصادی متوقف شود.

این یک خبر بسیار نگران کننده برای بازار مواد خام به ویژه نفت است زیرا از پیش تغییر در رفتار مصرف کنندگان سبب کاهش تقاضا برای سوخت خودرو و هواپیما شده بود و حالا اگر قرار باشد بار دیگر فعالیت های اقتصادی متوقف شود فشار بر قیمت نفت افزایش خواهد یافت.

اوپک و آژانس بین المللی انرژی در گزارش های خود که این هفته منتشر شد پیش بینی تقاضای جهانی برای نفت در سال جاری میلادی را کمی کاهش دادند و علت اصلی این اقدام، اثرگذاری بحران کرونا بر اقتصاد جهان است. از سوی دیگر سازمان توسعه و همکاری اقتصادی این هفته در گزارشی اعلام کرد عملکرد اقتصاد جهان بهتر از انتظار بوده اما میزان کاهش تولید ناخالص داخلی جهان امسال 4.5 درصد خواهد بود. در ماه ژوئن این رقم ۶ درصد پیش‌بینی شده بود. از دید این نهاد، سال آینده اقتصاد جهان رشد ۵ درصدی خواهد داشت اما آنچه در آینده رخ خواهد داد کاملاً مبهم است.

صنایعی نظیر گردشگری و سفر که تحت تاثیر بحران کرونا به شدت لطمه دیده اند تا رسیدن به حالتی که قبل از بحران کنونی داشتند راهی طولانی در پیش دارند. بسیاری از کشورها همچنان درگیر مبارزه با شیوع ویروس کرونا هستند و به همین دلیل دولت ها مجبور هستند محدودیت‌های جدید برای فعالیت‌های اقتصادی در نظر بگیرند. به ویژه اکنون در آستانه پاییز و زمستان این نگرانی وجود دارد که در دو فصل آینده شرایط همه گیری بدتر شود.

پس از بازگشایی اقتصادها در سه ماه اخیر تولید ناخالص داخلی کشورها افزایش یافت اما روند بهبود شرایط کند شده است. از دید سازمان توسعه و همکاری اقتصادی، اقتصاد آمریکا امسال 3.8 درصد و اقتصاد منطقه یورو 7.9 درصد کوچک خواهد شد. وضعیت هند، آرژانتین، انگلستان، آفریقای جنوبی و مکزیک بدتر است یعنی تولید ناخالص داخلی آن ها امسال بیش از ۱۰ درصد کاهش خواهد یافت. البته اقتصاد چین رشد 1.8 درصدی را تجربه خواهد کرد.

مشاهده می شود که وضعیت اقتصاد جهان در دو فصل آینده چندان مطلوب نیست و نمی توان انتظار داشت بر تقاضا برای نفت و قیمت ها افزوده شود. نکته مهم دیگر این است که در آمریکا برخی تولیدکنندگان نفت که قبلا فعالیت خود را متوقف کرده بودند به تدریج در حال شروع تولید هستند.

در زیر نمودار تغییرات قیمت هر بشکه نفت برنت در 12 ماه اخیر نشان داده شده است: