با آنکه امروز وضعیت بازارهای مختلف چندان بد نبود اما به باور کارشناسان، اوضاع به دلایل مختلف نگران کننده است و اگر روندهای کنونی ادامه یابد برخی سرمایه گذاران لطمه می بینند البته سرمایه گذاران در بازار ..

بورس 24: شاخص های مالی در بورس های بزرگ آسیا و اروپا امروز کاهش یافته اند البته به دلیل رشد قیمت نفت، شاخص ها در بازار آمریکا افزایش یافته اند. علت اصلی کاهش ریسک پذیری سرمایه گذاران، کاهش نرخ بازده اوراق بلندمدت خزانه در ایالات متحده است. هنگامیکه نرخ بازده اوراق بلندمدت کاهش می‌یابد سرمایه گذاران این کاهش را نشانه آغاز رکود در فصول آینده تلقی می‌کنند. و تقاضا برای دارایی های پرریسک از جمله سهام و مواد خام کاهش می‌یابد.

روز گذشته نرخ سود اوراق خزانه ۳۰ ساله به زیر دو درصد رسید در نتیجه وارونگی منحنی بازده اوراق خزانه شدت پیدا کرد. در واقع نرخ بازدهی اوراق ۱۰ ساله در برابر اوراق دو ساله به پایین‌ترین میزان از سال ۲۰۰۷ رسید. آخرین باری که وضعیت نرخ بازده اوراق ۱۰ سال در مقایسه با اوراق دو ساله به این شکل درآمده بود دسامبر سال ۲۰۰۵ یعنی حدود دو سال قبل از آغاز بحران مالی و رکود اقتصادی سال ۲۰۰۸ بود. در ۵۰ سال اخیر، قبل از تمامی رکوردها نرخ بازدهی اوراق دو ساله به بالاتر از نرخ اوراق ۱۰ ساله افزایش یافته است.

سوال مهم برای سرمایه گذاران این است که آغاز رکود بعدی چه زمانی است؟ بنا به گفته تحلیلگران کردیت سوئیس، تعیین دقیق زمان رکود آسان نیست. افزایش وارونگی منحنی بازده اوراق خزانه به معنای افزایش احتمال بروز رکود در یک سال آینده است. در حال حاضر مشخص نبودن زمان اقدام بعدی بانک مرکزی آمریکا در حمایت از اقتصاد این کشور و به تعویق افتادن توافق تجاری بین چین و آمریکا دو عامل اصلی افزایش نگرانی سرمایه‌گذاران و وضعیت بد بورس های بزرگ است.

در زیر نمودار تغییرات نرخ بازده اوراق خزانه آمریکا در چهار ماه اخیر نشان داده شده است:

پیش بینی پایین باقی ماندن نرخ تورم و باور به ناتوانی بانک مرکزی در بالا بردن این نرخ سبب افزایش خرید اوراق خزانه ۱۰ ساله و ۳۰ ساله از سوی سرمایه گذاران شده است. معمولاً هنگامی که نرخ تورم بالا می رود سرمایه گذاران به فروش اوراق خزانه اقدام می کنند زیرا قدرت خرید اوراق با پرداخت ثابت، کاهش پیدا می کند.

بانک مرکزی آمریکا تلاش کرده نرخ تورم را به محدوده ۲ درصد برساند زیرا معتقد است این سطح برای نرخ تورم به تداوم رونق اقتصاد کمک می کند اما با آنکه نرخ های بهره بسیار پایین هستند اما رشد قیمت ها قابل ملاحظه نبوده و نرخ تورم بسیار پایین‌تر از دو درصد قرار گرفته است. در حال حاضر مهم ترین عامل ضعف در اقتصاد جهان تنش های تجاری بین چین و آمریکاست. دو طرف بارها بر سر اختلافات تجاری مذاکره کرده‌اند اما این تلاش‌ها بی‌نتیجه بوده و در ماه‌های اخیر بر شدت تنش ها افزوده شده است.

وزارت دارایی آمریکا چین را در فهرست کشورهایی قرار داده که در نرخ برابری ارز خود در برابر دلار دست می برند تا از ارزش ارز ملی در برابر دلار بکاهند. از سوی دیگر تعرفه بر کالاهای صادراتی دو کشور افزایش یافته و برخی نهادهای تحلیل‌گر معتقدند تنش های تجاری تا سال آینده ادامه پیدا خواهد کرد.

سردرگمی ها درباره آنچه در آینده رخ خواهد داد سبب کاهش مصرف شهروندان و افت سرمایه گذاری ها شده است و نتیجه طبیعی این وضعیت کاهش نرخ رشد اقتصاد در فصول آینده و بروز رکود است. سرمایه‌گذاران از آشفتگی و بی ثباتی حاصل از تصمیم‌های دائما در حال تغییر ترامپ به ستوه آمده اند و واکنش آنها احتیاط و گریز از ریسک است. در ماه‌های اخیر ترامپ بارها موضع خود را در قبال چین تغییر داده و در آینده نیز این رفتار ادامه پیدا خواهد کرد.

در حالی که شرایط اقتصاد آمریکا، چین و جهان در حال بدتر شدن است ترامپ بر موضع خود یعنی اعمال فشار بر چین پافشاری می کند و این رفتار نتیجه ای جز وخیم‌تر شدن شرایط ندارد. بسیاری از شاخص های اقتصادی آمریکا، چین و چند اقتصاد بزرگ اروپایی اخیراً نگران کننده شده و این روند ادامه پیدا خواهد کرد. سرمایه گذاران منتظر واکنش بانک های مرکزی در قبال ضعف در اقتصاد جهان هستند. در شرایط کنونی یعنی دوران افزایش ریسک ها، سرمایه گذاران در حوزه های امن از جمله طلا، ین ژاپن و فرانک سوییس سود می برند اما فعالان بازارهای مالی و مواد خام باید منتظر تغییر باشند.

در زیر نمودار تغییرات شاخص متوسط صنعتی داوجونز در بورس آمریکا در شش ماه اخیر نشان داده شده است: