با آنکه سال گذشته میلادی عملکرد اکثر بازارهای مالی و مواد خام منفی بود و سرمایه گذاران همچنان دچار هراس هستند اما اخیرا نشانه هایی از تغییر نمایان شده و در نظرسنجی ..

بورس 24: سال گذشته میلادی شاخص های مالی در اکثر بورس های بزرگ به ویژه بورس چین و آلمان به میزان قابل ملاحظه کاهش یافتند. شروع جنگ تجاری بین چین و آمریکا و افزایش مداوم نرخ های بهره در آمریکا دو عامل اصلی هراس سرمایه گذاران و احتیاط آنها بوده است. از اواسط سال گذشته ترامپ برای کاستن از کسری بودجه آمریکا و تحقق بخشیدن به ایده "اول آمریکا" تعرفه هایی علیه کالاهای صادراتی چین اعمال کرد و در سه ماهه پایانی سال نشانه هایی از تاثیر منفی این اقدام در اقتصاد دو کشور و جهان نمایان شد.

ترامپ و رئیس جمهوری چین توافق کرده اند که سه ماه مذاکره تجاری ادامه پیدا کند و در این مدت بر تنش های تجاری افزوده نشود. پایان ماه آینده میلادی این سه ماه پایان می یابد. از سوی دیگر بانک مرکزی آمریکا سال گذشته ۴ بار نرخ های بهره را بالا برد و پیش بینی شده در سال جدید میلادی دو بار دیگر این اقدام انجام شود. با آنکه نشانه هایی از ضعف در اقتصاد آمریکا و جهان مشاهده می شود و نهادهای تحلیلگر پیش بینی نرخ رشد اقتصاد آمریکا در سال جاری و سال آینده را کاهش داده اند اما بانک مرکزی معتقد است نرخ ها باید بالا برده شود.

افزایش نرخ های بهره عاملی برای کاهش نرخ رشد و ضعف در بازارهای مالی است. اکنون که در آغاز سال جدید میلادی هستیم برخی تحلیلگران معتقدند این احتمال وجود دارد که آنچه سال پیش سبب وضعیت بد بازارهای مالی شد از میان برود. سال گذشته سرمایه گذاران در بورس آمریکا بدترین سال را طی یک دهه اخیر تجربه کردند و ماه قبل بدترین ماه دسامبر از سال ۱۹۳۱ برای بورس آمریکا بود.

سال قبل شاخص های متوسطه صنعتی داوجونز و استاندار اند پورز به ترتیب 6.6 درصد و 5.5 درصد کاهش یافتند. در سه ماهه پایانی سال گذشته سرمایه گذاران در بورس آمریکا و بسیاری از بورس های بزرگ جهان دچار نگرانی هایی درباره ضعف اقتصاد جهان شدند. این هراس طبیعی است زیرا جنگ تجاری و افزایش نرخ های بهره بدون تردید به رونق اقتصاد جهان و سود شرکت های بورسی لطمه وارد می کنند.

در زیر نمودار تغییرات شاخص متوسط صنعتی داوجونز در بورس آمریکا در 12 ماه اخیر نشان داده شده است:

اما در نظرسنجی خبرگزاری سی ان بی سی بسیاری از تحلیلگران افقی روشن برای بورس آمریکا در سال جاری میلادی پیش بینی کرده اند. از دید آنها کاهش شاخص ها در یک ماه گذشته طبیعی نبوده و سرمایه گذاران بیش از حد چاره وحشت شده اند. همچنین برخی معتقدند رقم شاخص ها به کف خود رسیده و از این پس رشد می‌کند زیرا قیمت سهام بسیار پایین‌تر از ارزش ذاتی آن است و نیز به تدریج هراس سرمایه‌گذاران کمتر خواهد شد به ویژه اگر توافق هایی در مذاکرات تجاری چین و آمریکا حاصل شود و نیز بانک مرکزی آمریکا برنامه بالا بردن نرخ های بهره را متوقف کند.

احتمالا تحقق این دو شرط زیاد است زیرا آمریکا و چین به تدریج تاثیرات منفی تعرفه های تجاری را احساس می کنند و بعید است بر شدت تنش ها بیافزایند. همچنین تلاش خواهند کرد به توافق تجاری برسند. از سوی دیگر در ماه های اخیر سهامداران نگران کاهش سیاست های حمایتی بانک مرکزی آمریکا بوده اند و این هراس منطقی است اما موضع گیری های اخیر رئیس بانک مرکزی نشان می دهد او قصد دارد سرعت افزایش نرخ ها را کم کند و برخی تحلیلگران معتقدند امسال تنها یک بار نرخ های بهره بالا برده خواهد شد زیرا نرخ رشد اقتصادی آمریکا در حال کاهش است و بعید است نرخ تورم رشد قابل ملاحظه داشته باشد. حتی احتمال کاهش نرخ های بهره در سال ۲۰۲۰ وجود دارد.

برخی تحلیلگران معتقدند اقتصاد آمریکا پایان سال جاری یا اوایل سال آینده میلادی دچار رکود می شود. کاهش قیمت نفت و احتیاط مصرف کنندگان سبب پایین باقی ماندن نرخ تورم خواهد شد البته تحلیل‌گران بانک گلدمن ساکس معتقدند تنش های تجاری ادامه پیدا خواهد کرد و نرخ رشد اقتصادی آمریکا امسال به ۲ درصد کاهش می یابد اما رکود رخ نخواهد داد.

در اینجا باید به یک نکته دیگر نیز اشاره کنیم و آن اینکه از لحاظ آماری احتمال عملکرد منفی بورس در دو سال متوالی بسیار کم است. از سال 1929 تاکنون تنها چهار مورد اتفاق افتاده که شاخص استاندارد اند پورز در دو سال متوالی کاهش یافته باشد. البته تعداد عوامل موثر بر بازارهای مالی زیاد است و پیش‌بینی آینده اصلا آسان نیست. در حال حاضر امیدواری هایی درباره کاهش تنش های تجاری، توقف روند افزایش نرخ های بهره، کاهش هراس سرمایه گذاران و ثبات در بازارها وجود دارد اما پرسش هایی نیز مطرح شده که پاسخ آن مشخص نیست.

اگر افزایش نرخ های بهره متوقف شود ارزش دلار کاهش می یابد و این عامل تاثیرات مثبت بر بازار مواد خام دارد. همچنین فشار بر اقتصادهای نوظهور کمتر می شود.