بورس ٢۴ : دولت سرانجام برای بازار مسکن برنامه روشن و مشخص طراحی کرد. دولت حسن روحانی در همه طول سال های عمر خود، هیچ برنامه عملیاتی مشخصی برای سازمان بخشی به بازار عرضه و تقاضای مسکن نداشت. این دولت اگر چه همسو با نظر کارشناسان از ادامه طرح مسکن مهر با آن شکل تامین مالی (دریافت خط اعتباری تورم زا از بانک مرکزی برای پرداخت وام های ۴ تا ٩ درصد) مخالف بود و برای تکمیل ٧٠٠ هزار واحد از ٢ میلیون و ٣٠٠ هزار واحد مسکن مهر، از روشی غیر از پول تورمی برای تامین مابقی تسهیلات استفاده کرد اما در ازای توقف ساخت و سازهای جدید طرح مسکن مهر طرح دیگری ارایه و شروع نکرد. روی کاغذ البته طرح جایگزین مسکن مهر، طرحی تحت عنوان مسکن اجتماعی معرفی شد اما این طرح تا این لحظه شکل اجرایی به خود نگرفته است.

بورس 24 : دولت سرانجام برای بازار مسکن برنامه روشن و مشخص طراحی کرد.

دولت حسن روحانی در همه طول سال های عمر خود، هیچ برنامه عملیاتی مشخصی برای سازمان بخشی به بازار عرضه و تقاضای مسکن نداشت. این دولت اگر چه همسو با نظر کارشناسان از ادامه طرح مسکن مهر با آن شکل تامین مالی (دریافت خط اعتباری تورم زا از بانک مرکزی برای پرداخت وام های 4 تا 9 درصد) مخالف بود و برای تکمیل 700 هزار واحد از 2 میلیون و 300 هزار واحد مسکن مهر، از روشی غیر از پول تورمی برای تامین مابقی تسهیلات استفاده کرد اما در ازای توقف ساخت و سازهای جدید طرح مسکن مهر طرح دیگری ارایه و شروع نکرد.

روی کاغذ البته طرح جایگزین مسکن مهر، طرحی تحت عنوان مسکن اجتماعی معرفی شد اما این طرح تا این لحظه شکل اجرایی به خود نگرفته است.

مسکن اجتماعی قرار بوده در چارچوب ساخت 200 هزار واحد مسکونی اجاره ای و ملکی و همچنین پرداخت 50 هزار فقره یارانه اجاره بها به کم درآمدهای ساکن بافت های فرسوده و حاشیه شهرها به اجرا دربیاید اما بی محلی به نیاز 3000 میلیارد تومانی برای اجرای طرح مسکن اجتماعی سبب شده اجرای این طرح معطل پول و منابع مالی باشد.

در این میان انتظار رئیس جمهور از وزیر راه و شهرسازی برای توجه به نیاز در حال انباشت برای مسکن ارزان قیمت با گذشت سال های دولت اول روحانی به حدی بالا رفت که او در جلسه معرفی وزرای خود برای این دولت به صراحت کم توجهی مدیران بخش مسکن به طرحی که او به دنبال آن است را به عنوان یک نقد و یک انتظار از این بخش مطرح کرد.

رئیس جمهور اعتقاد دارد دولت باید بتواند سرمایه گذاران ساختمانی را در بافت های فرسوده برای ساخت سالی 100 هزار واحد مسکونی ارزان قیمت جذب کند. این اعتقاد اکنون به برنامه بازآفرینی شهرها تبدیل شده و وزیر جدید باید با تامین زمین و وام بدون سپرده سازندها را در بافت فرسوده به تحرک وادارد.

دو روز پیش حسن روحانی در بازدید سرزده از وزارت راه و شهرسازی مجددا بر این برنامه تاکید کرد اما این بار وزیر راه و شهرسازی جزوه ای حاوی چگونگی اجرای این برنامه به رئیس جمهوری تحویل داد تا مشخص شود مدیران بخش مسکن سرانجام مصمم به عرضه مسکن حمایتی و ارزان در بافت های فرسوده هستند.

بر این اساس سالانه 100 هزار واحد مسکونی ارزان قیمت در بافت های فرسوده کل کشور، 200 هزار واحد مسکونی ارزان قیمت در شهرهای کوچک و 100 هزار واحد نیز در شهرهای جدید ساخته خواهد شد.

دولت برای ساخت این 400 هزار واحد مسکونی، حمایت مالی به شکل وام ساخت ارزان به عمل می آورد. این تسهیلات حداقل 50 میلیون تومان است و با نرخ سود 9 درصد قرار است پرداخت شود.

طی 5 سال گذشته حمایت دولت برای ساخت و سازهای مسکونی ارزان قیمت متوقف بود و طرحی در ازای توقف مسکن مهر به اجرا درنیامد. در نتیجه میزان عرضه جدید مسکن محدود بود به خانه هایی که بساز و بفروش ها با منابع نقدی و سرمایه خود در شهرها ساختند که همه آنها با قیمت روز بازار به خریداران عرضه شد. به بیان دیگر میزان عرضه مسکن ارزان قیمت در سال های اخیر صفر بود.

اما برای امسال همانطور که عباس آخوندی وزیر پیشین راه و شهرسازی در مراسم تودیع خود گفت، با ضرب و زور این وزارتخانه حدود 100 هزار واحد مسکونی ارزان قیمت برای اقشار کم درآمد فاقد مسکن ساخته و عرضه شد و همچنین بر اساس آنچه محمد اسلامی وزیر جدید راه و شهرسازی دو روز پیش در جلسه با رئیس جمهور به او قول داد، از سال آینده، سالانه 400 هزار واحد مسکونی ارزان قیمت و حمایتی برای کم درآمدهای فاقد مسکن ساخته و عرضه می شود.

اگر این برنامه دولت به اجرا دربیاید، کل عرضه مسکن جدید از سال آینده به حداقل 700 هزار واحد مسکونی می رسد که تا حدودی با میزان تقاضای بازار مسکن 98 انطباق پیدا می کند.

سال گذشته حدود 350 هزار واحد مسکونی در کشور ساخته شد.

این در حالی است که نیاز سالانه بازار مسکن به عرضه جدید حدود 900 هزار واحد در سال است. عرضه کمتر از نصف تقاضای جدید مسکن خود به وسیله ای برای شکل گیری زمینه قوی جهش قیمت مسکن در تهران و سایر شهرها شد.

قیمت مسکن در تهران 90 درصد و در دیگر شهرها میانگین 40 درصد افزایش پیدا کرده است. با این میزان افزایش قیمت مسکن تقاضای خرید در تهران نصف شده و در دیگر شهرها هیچ علایمی از رونق خرید مسکن دیده نمی شود.

جهش قیمت مسکن در تهران بازه زمانی رونق مسکن را از 24 ماه همیشگی به 7 ماه کاهش داد. بنابراین ریشه یابی رکود زودهنگام در بازار خرید مسکن بیان کننده اثر منفی عرضه به اندازه نصف نیاز بازار است.

اگر برنامه وزیر جدید راه و شهرسازی واقعا اجرایی شود حتی در شرایط رکود ساخت و ساز در سال آینده حداقل 500 تا 600 هزار واحد مسکونی در کشور ساخته خواهد شد که باز از کف بحرانی تقاضا بالاتر خواهد بود بنابراین مشکل حاد و بحرانی در بازار بوجود نمی آید.