تا چند ماه پیش سرمایه گذاران در سهام شرکت های فعال در حوزه نفت و فرآورده های نفتی تصور می کردند اقداماتی که برای بالا بردن قیمت ها انجام شده ..

هفته گذشته قیمت نفت برای چهارمین هفته پی در پی کاهش یافت. نگرانی ها در باره تداوم مازاد عرضه سبب شده قیمت ها نه تنها رشد نکنند بلکه در مسیر نزولی حرکت کنند. آژانس بین المللی انرژی در گزارش جدید خود آورده است، افزایش تولید نفت در آمریکا سبب خواهد شد سال آینده میلادی عرضه نفت در جهان سریع تر از تقاضا رشد کند. این خبر ضربه ای جدید به برنامه کاهش عرضه نفت از سوی اوپک و برخی دیگر از تولیدکنندگان نفت محسوب می شود.

تحلیلگران آژانس بین المللی انرژی معتقدند سال آینده میلادی تقاضای جهانی برای نفت 1.4 میلیون بشکه بالاتر خواهد بود. امسال رشد تقاضا 1.3 میلیون بشکه پیش بینی شده است. این بدان معناست که تقاضا برای نفت سال آینده برای نخستین بار در تاریخ بالاتر از 100 میلیون بشکه در روز خواهد بود.

اما رشد عرضه بالاتر از تقاضاست. سال آینده میلادی تولید نفت از سوی تولیدکنندگان غیرعضو اوپک 1.5 میلیون بشکه بالاتر خواهد بود. این رقم بیش از دو برابر رشد تولید نفت در این کشورها در سال جاری میلادی است.

ماه گذشته میلادی اوپک و تولیدکنندگانی که در برنامه کاهش عرضه نفت حضور دارند توافق کردند تا مارس سال آینده این برنامه را ادامه دهند. امسال تولید نفت شیل در آمریکا 430 هزار بشکه افزایش می یابد و سال آینده میزان افزایش تولید 780 هزار بشکه خواهد بود. برخی تحلیلگران معتقدند افزایش تولید ممکن است از این رقم بالاتر باشد.

آژانس بین المللی انرژی پیش بینی کرده در نیمه دوم سال جاری میلادی، تقاضا برای نفت افزایش می یابد و این عامل می تواند به رشد نسبی قیمت ها کمک کند. البته موضوع استفاده از ذخایر استراتژیک نفت از سوی اقتصادهای توسعه یافته باید مورد توجه قرار گیرد.

این کشورها قصد دارند با برداشت از ذخایر استراتژیک خود میزان این ذخایر را به متوسط پنج سال کاهش دهند. در حال حاضر میزان ذخایر استراتژیک نفت در این اقتصادها 292 میلیون بشکه بالاتر از متوسط پنج ساله است. بدین ترتیب اوپک و تولیدکنندگان نفت باید اقدامات جدید برای بالا بردن قیمت ها انجام دهند.

آژانس بین المللی انرژی پیش بینی کرده که اگر پایبندی به برنامه کاهش عرضه نفت بالا باقی بماند ذخایر استراتژیک نفت در اقتصادهای بزرگ، مارس سال آینده به سطح مورد نظر کاهش خواهد یافت. البته باید به رشد تولید نفت شیل در آمریکا توجه داشت. اداره اطلاعات انرژی آمریکا اعلام کرده تولید این نوع نفت در ماه آینده میلادی به رقم بی سابقه 5.475 میلیون بشکه در روز خواهد رسید.

نکته مهم این است که ماه گذشته میلادی تولید نفت اوپک با 300 هزار بشکه افزایش به 32 میلیون بشکه در روز رسید که بالاترین میزان در سال جاری میلادی است. عامل این افزایش بالا رفتن میزان تولید در عراق، لیبی و نیجریه است. این کشورها از برنامه کاهش عرضه نفت مستثنا هستند.

برخی کارشناسان می گویند اعضاء اوپک در نشست ماه گذشته خود باید بر سر کاهش بیشتر تولید توافق می کردند. بهتر بود در آن نشست توافق می شد برای مدت 90 روز میزان کاهش عرضه به 2.8 میلیون بشکه افزایش یابد.

به هر حال در شرایط حاضر، پیش بینی تحلیلگران این است که قیمت نفت برنت در پایان سال جاری میلادی در گستره 50 دلار تا 55 دلار در هر بشکه قرار خواهد داشت.

در زیر نمودار تغییرات درآمد صادرات نفت اوپک از سال 1996 تا سال گذشته میلادی نشان داده شده است. ارقام به میلیارد دلار است: